تراورتن ( Travertin) نوعی سنگ آهک متخلخل است که از دسته سنگ‌های تزیینی به شمار می‌رود. این سنگ بجا مانده از رسوبات آب‌های معدنی غارها یا چشمه‌های آب گرم یا از رسوب کف دریاها و رودخانه‌ها است که به صورت پهنه‌های نسبتا وسیع دیده می‌شوند.
محتویات :
۱ شکل ظاهری
۲ خواص
۳ موارد استفاده

شکل ظاهری: تراورتن دارای رنگ‌های متنوع و بافت نواری شکل است که در اثر حضور ترکیبات آهن، کلسیم و دیگر ناخالصی‌ها ایجاد شده‌است. این سنگ در رنگ‌های زرد، قهوه‌ای، قرمز، لیمویی، خاکستری، سیاه و سفید قابل تولید است.سنگ های تراورتن گاهی به صورت تصادفی شالدار یا بدونه شال می‌باشد.
خواص :تراورتن به علت داشتن حفرات، خاصیت عایق حرارتی و صوتی دارد. سنگ تراورتن از مقاومت قابل قبولی برخوردار می‌باشد. این سنگ را می‌توان به ۲ شکل موج دار و بدون موج برش داد. تراورتن دارای سوراخ‌ها و حفراتی است که بایستی در هنگام فراوری سطح آن پر شود. وجود حفره در تراورتن باعث می‌شود در هنگام نصب سنگ، ملات سیمانی داخل این حفرات نفوذ کرده و از سقوط سنگ جلوگیری کند.عیب بزرگ سنگ های تراورتن عدم یکدستی رنگ و طرح آنها می باشد و عیب دیگر آن است که سست و گلی می باشد مثلا اگر سنگ خیس باشد و به دمای انجماد فوری برسد سنگ خورد خواهد شد.برای همین در کارخانجات روی کوپ ها را میپوشانند.
موارد استفاده :تراورتن در نماهای روکار داخلی و بیرونی و همچنین برای سنگ فرش کردن قابل استفاده‌است 

محاسن و معایب تراورتن رنگی : 

تراورتن سفید در صورتیکه رنگ آن بصورت یکنواخت سفید بوده ورگچه های رنگی و خلل و فرج یکنواخت داشته باشد از مرغوبیت بیشتری بر خوردار می باشد که معادن تراورتن محلات ( آتش کوه ) از اینگونه می باشد .

وجود رگچه های رنگی ناشی از آلودگی به اکسید های آهن تراورتن های سفید ممکن است به سنگ زیبائی خاص بدهد .

تراورتن های کرم رنگ که ناشی از وجود رنگینه ها Pigments پراکنده اکسید آهن در بین سنگ می باشد از مرغوبیت کمتری برخوردارند.

تراورتن های رنگی که ممکن است بر حسب درصد آلودگی به رنگینه ها اکسید آهن ٬ به رنگهای قرمز ٬ گردوئی و لیموئی و غیره دیده شوند ٬ به دلیل نقش و نگارهائیکه ناشی از اختلاف میزان آلودگی اکسید آهن در لایه های مختلف تراورتن است ٬ ظاهر بسیار زیبا و جذابی دارند .

در حال حاضر ایران تنها کشور تولید کننده تراورتن قرمز است

تراورتن قرمز گردوئی و لیموئی آذرشهر در آذر بایجان شرقی و تراورتن های قرمزسردارآباد٬ اردستان و نطنز از دیگر معادن تراورتن رنگی ایران هستند . ترورتن های رنگی در شرایط فعلی دارای قیمت خوب و بازار مناسبی در بازار های جهانی می باشند .

از نظر سنگ شناسی: مرمر(از کلمه یونانی مارموروس Marmoros به معنی درخشان ) مرمرسنگی است آهکی که متبلور بوده و دارای دانه هایی است که با چشم قابل رؤیت هستند. در واقع به کلیه آهکهای متراکمی که قابل صیقلی شدن باشند, مرمر اطلاق می شوند. دانه های متبلور مرمر از نوع کلسیت است.

مرمر سنگی است متراکم و خلل و فرج آن خیلی کم است و در نتیجه در مقابل برودت و یخبندان مقاومتش زیاد است.

سنگ مرمر از سنگ‌های دگرگون شده است که از دگرگونی سنگ آهک بوجود آمده است. کانی اصلی تشکیل دهنده آن کلسیت است. از این سنگ به صورت گسترده‌ای برای مجسمه سازی استفاده شده است. نمای بنای تاج محل, کاخ مرمر,اقامتگاه رامسر از سنگ مرمر است.

1 - از نظر تنوع در جهان مرمرها به 3 گروه زیر تقسیم می شوند:

الف: مرمهای باکسیم بالا که بیشترین مصرف را دارند.

ب: مرمرهای معمولی که شفاف هستند و به انکس مشهور هستند.

ج: مرمرهای هیدروسیلیکاتی که در تولید وسایل تزئینی کاربرد دارند.

سنگ‌های مورد استفاده در کارهای ساختمانی باید دارای مشخصات زیر باشند: 

۱- بافت سنگ باید ساختمانی سالم داشته باشد، یعنی بدون شیار، ترک و رگه‌های سست باشد (کرمو نباشد)

۲- بدون هرگونه خلل و فرج باشد

۳- پوسیدگی نداشته باشد

۴- یکدست، یکنواخت و همگن باشد

۵- سنگ ساختمانی نباید آب زیاد جذب کند، لذا نباید:

الف- در آب متلاشی یا حل شود

ب- تمام یا قسمتی از آن بیش از ۸ درصد وزن خود آب بمکد

۶- سنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد

۷- سنگ باید شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط را تحمل کند، لذا باید:

الف- در برابر باد، یخبندان، تغییرات دما و در صورت وجود جریان آب در مقابل آن و کلیه عوامل فرسایش مقاومت کند

ب- در برابر محیط‌های شیمیایی اسیدی و قلیایی و همچنین عمل آبکافت و اکسیداسیون مقاومت کند

۸- مقاومت فشاری برای قطعات باربر نباید کمتر از ۱۵۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد

۹- در مقابل سایش مقاوم باشد